Mobbing w pracy to temat, który pracodawcy powinni uwzględnić w jesiennym przeglądzie procedur kadrowych. Od 5 listopada 2026 r. zmieni się jego ustawowa definicja, zasady przeciwdziałania oraz wysokość minimalnego zadośćuczynienia. Część firm będzie musiała także wprowadzić lub uzupełnić regulamin dotyczący ochrony pracowników.
Co dokładnie się zmieni? Czy nowe obowiązki obejmą małe przedsiębiorstwa? I dlaczego termin 5 maja 2027 r. nie oznacza, że z reakcją na nieprawidłowości można poczekać do wiosny? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie z perspektywy pracodawcy.
Stan prawny opisany na 22 września 2026 r. Artykuł przedstawia ogłoszone przepisy, które wejdą w życie 5 listopada 2026 r.
Mobbing w pracy – kiedy wejdą w życie nowe przepisy?
Podstawą zmian jest ustawa z 19 czerwca 2026 r. zmieniająca Kodeks pracy oraz Kodeks postępowania cywilnego, opublikowana w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1046.
Dla pracodawców istotne są dwa terminy:
| Termin | Co oznacza dla firmy? |
|---|---|
| 5 listopada 2026 r. | Wejście w życie nowych przepisów, w tym definicji mobbingu oraz zasad odpowiedzialności. |
| 5 maja 2027 r. | Upływ sześciomiesięcznego terminu na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie wymaganego regulaminu. |
Dodatkowy czas na uporządkowanie dokumentów nie odracza wejścia w życie pozostałych zmian. Nie znosi też dotychczasowego obowiązku przeciwdziałania mobbingowi. Firma już dziś powinna reagować na zgłoszenia i chronić pracowników przed niedopuszczalnymi zachowaniami.
Jak zmieni się definicja mobbingu?
Według nowych przepisów mobbing będzie oznaczał zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość ma polegać na tym, że nękanie jest powtarzalne, nawracające lub stałe.
Mobbing w pracy nie będzie uzależniony od wykazania, że sprawca chciał nękać konkretną osobę. Przepisy obejmą również nakazywanie takich zachowań lub zachęcanie do nich. Ocena każdej sytuacji będzie jednak wymagała uwzględnienia jej okoliczności, rodzaju działań i sytuacji pracownika.
Ustawa wymienia między innymi:
- powtarzające się upokarzanie, poniżanie lub ośmieszanie;
- zastraszanie i nieuzasadnioną krytykę;
- utrudnianie wykonywania zadań lub dostępu do niezbędnych informacji;
- izolowanie pracownika albo eliminowanie go z zespołu.
Takie działania mogą pochodzić od przełożonego, współpracownika, podwładnego lub grupy osób. Ustawa uwzględnia również zachowania osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. To oznacza, że analizując problem w zespole, nie można ograniczać się wyłącznie do relacji szef–pracownik.
Czy każda krytyka oznacza mobbing w pracy?
Nie. Nowe przepisy wyraźnie odróżniają uporczywe nękanie od uzasadnionego rozliczania pracownika z powierzonych obowiązków. Krytyka pracy, jeżeli jest uzasadniona i wyrażona we właściwej formie, nie będzie mobbingiem.
Przykład: kierownik wskazuje konkretne błędy w zestawieniu, wyjaśnia oczekiwany sposób ich poprawienia i ustala termin. Taka rzeczowa rozmowa jest elementem zarządzania zespołem. Inaczej należy ocenić powtarzające się publiczne wyśmiewanie pracownika, obraźliwe komentarze i odcinanie go od informacji potrzebnych do wykonania zadań. Taka sytuacja wymaga wyjaśnienia i może spełniać ustawowe przesłanki nękania.
Z definicji wyłączono zachowania incydentalne. Nie oznacza to jednak przyzwolenia na pojedyncze poniżenie czy obrażenie pracownika. Nawet jeżeli zdarzenie nie stanowi mobbingu, może naruszać godność lub inne dobra osobiste i wymagać reakcji pracodawcy.
Mobbing w pracy – jakie obowiązki będzie miał pracodawca?
Nowelizacja wymaga systematycznego przeciwdziałania nieprawidłowościom. Obejmuje ono zapobieganie, wykrywanie, właściwe reagowanie, działania naprawcze oraz wsparcie osób dotkniętych mobbingiem.
W praktyce firma powinna wiedzieć, kto przyjmuje zgłoszenia, jak są one wyjaśniane i kto podejmuje dalsze decyzje. Samo umieszczenie ogólnego zakazu w dokumencie nie zapewnia działania tych mechanizmów.
Przykładowo warto ustalić alternatywną drogę zgłoszenia, gdy zarzut dotyczy bezpośredniego przełożonego. Pracownik powinien mieć możliwość przekazania informacji osobie, która nie jest zaangażowana w opisywaną sytuację.
Przystępne omówienie zmian publikuje również Państwowa Inspekcja Pracy – mobbing i dyskryminacja w miejscu pracy.
Regulamin od 10 pracowników – kogo obejmie obowiązek?
Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników będzie zobowiązany określić reguły, procedury i częstotliwość działań w odpowiednim regulaminie, jeżeli nie zostały one określone w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy.
Dokument ma obejmować przeciwdziałanie naruszaniu godności i innych dóbr osobistych, nierównemu traktowaniu, dyskryminacji oraz mobbingowi. Nie powinien więc ograniczać się wyłącznie do sposobu złożenia skargi.
Ustawowy próg dotyczy liczby pracowników. Nie należy utożsamiać go z liczbą pełnych etatów ani z sumą wszystkich osób współpracujących z przedsiębiorstwem, niezależnie od rodzaju umowy.
Mobbing w pracy pozostaje problemem również w firmie zatrudniającej mniej niż 10 pracowników. Mniejszy zespół nie zwalnia z obowiązku przeciwdziałania nękaniu. Prosta procedura przyjmowania i wyjaśniania zgłoszeń może pomóc także niewielkiemu przedsiębiorstwu.
Jeżeli firma prowadzi regulamin pracy, powinna sprawdzić jego zgodność z nowym zakresem wymaganym przez ustawę. Nie należy zakładać, że każdy dotychczasowy dokument automatycznie spełni nowe wymagania.
Czy regulamin trzeba uzgodnić z pracownikami?
Przy wprowadzaniu odrębnego regulaminu przewidzianego w nowych przepisach pracodawca uzgadnia jego treść ze związkami zawodowymi, zgodnie z ustawowymi zasadami. Jeśli w firmie nie działają takie organizacje, uzgodnienia prowadzi z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w przyjętym trybie.
Ustawa przewiduje również rozwiązanie na sytuację, gdy w ciągu 30 dni od przedstawienia projektu nie dojdzie do uzgodnienia. Dlatego warto zarezerwować czas na przygotowanie projektu, rozmowy i prawidłowe ogłoszenie dokumentu, zamiast zostawiać cały proces na ostatni tydzień.
Jak przygotować procedurę dotyczącą mobbingu w pracy?
Procedura powinna być zrozumiała zarówno dla właściciela firmy, jak i osoby, która dopiero rozpoczyna zatrudnienie. Poniższe elementy są praktycznymi wskazówkami do jej opracowania, a nie zamkniętym katalogiem ustawowych wymagań:
- Sposób zgłoszenia. Wskaż adres, osobę lub kanał, z którego pracownik może skorzystać.
- Bezstronność. Określ, kto przejmuje sprawę, gdy zgłoszenie dotyczy osoby zwykle rozpatrującej skargi.
- Etapy wyjaśniania. Ustal sposób rozmów ze stronami, zbierania informacji i dokumentowania ustaleń.
- Poufność. Ogranicz dostęp do informacji do osób, które potrzebują ich do wykonania swoich zadań.
- Działania po zgłoszeniu. Opisz możliwe środki ochronne, naprawcze oraz sposób sprawdzania ich skuteczności.
- Regularny przegląd. Ustal częstotliwość działań zapobiegawczych, szkoleń lub przypominania zasad.
Mobbing w pracy wymaga rzetelnego wyjaśnienia okoliczności. Wewnętrzna procedura powinna umożliwiać wysłuchanie osób uczestniczących w sprawie i oddzielać zgłoszone zarzuty od potwierdzonych ustaleń.
Przy porządkowaniu spraw kadrowych warto również sprawdzić, jak prawidłowo prowadzić akta osobowe i teczki pracownicze. Dokumentacja postępowania wyjaśniającego wymaga jednak odrębnego ustalenia zasad dostępu i przechowywania — nie należy automatycznie dołączać wszystkich materiałów do akt osobowych.
Jakie zadośćuczynienie przewidują nowe przepisy?
Pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę albo odszkodowania.
Sześciokrotność wynagrodzenia minimalnego wyznacza dolną granicę zadośćuczynienia, a nie maksymalną kwotę odpowiedzialności. Nie jest również automatyczną karą nakładaną za każde zgłoszenie. Roszczenie wymaga oceny okoliczności sprawy.
Mobbing w pracy może więc oznaczać dla przedsiębiorstwa zarówno konieczność naprawienia krzywdy, jak i koszty organizacyjne związane z wyjaśnianiem zdarzeń i odbudową współpracy w zespole. Wdrożenie zasad ma służyć przede wszystkim ograniczeniu takich sytuacji.
Co ze zdarzeniami rozpoczętymi przed 5 listopada?
Nowe przepisy Kodeksu pracy będą stosowane również do uporczywego nękania, które rozpoczęło się przed wejściem ustawy w życie i trwało po tej dacie. Nie można więc przyjąć, że sprawa pozostanie oceniana wyłącznie według wcześniejszych zasad tylko dlatego, że pierwsze zachowania wystąpiły wcześniej.
Dla pracodawcy to dodatkowy powód, aby już teraz przejrzeć nierozwiązane zgłoszenia i sprawdzić, czy zastosowane działania rzeczywiście przerwały nieprawidłowości.
Mobbing w pracy – lista kontrolna dla pracodawcy
Przed wejściem zmian w życie sprawdź:
- czy pracownicy wiedzą, gdzie zgłaszać nieprawidłowości;
- czy osoby kierujące zespołem znają granice dopuszczalnej krytyki;
- czy istniejące procedury obejmują również dyskryminację i ochronę godności;
- czy firma ustaliła osoby odpowiedzialne za wyjaśnianie zgłoszeń;
- czy zaplanowano uzgodnienie i aktualizację wymaganych regulaminów;
- czy dokumenty są dostępne i zrozumiałe dla pracowników.
Warto także sprawdzić, czy osoba przyjmująca zgłoszenie wie, jak zabezpieczyć przekazane informacje oraz kiedy potrzebna będzie pomoc specjalisty z zakresu prawa pracy.
Najczęstsze pytania
Czy mobbing w pracy musi trwać przez sześć miesięcy?
Nowa definicja nie wprowadza takiego minimalnego okresu. Znaczenie ma uporczywość, czyli powtarzalny, nawracający lub stały charakter nękania. Każda sytuacja będzie oceniana indywidualnie.
Czy jednorazowa kłótnia jest mobbingiem?
Zachowania incydentalne zostały wyłączone z nowej definicji. Mogą jednak naruszać inne prawa pracownika, dlatego samo stwierdzenie, że nie był to mobbing, nie zamyka sprawy.
Czy mała firma musi reagować na mobbing w pracy?
Tak. Obowiązek przeciwdziałania dotyczy również małych pracodawców. Próg 10 pracowników odnosi się do opisanego obowiązku regulaminowego, a nie do samej ochrony przed nękaniem.
Czy wystarczy skopiować gotowy regulamin z internetu?
Dokument powinien odpowiadać strukturze firmy, wskazywać rzeczywiście działające kanały zgłoszeń i uwzględniać właściwy tryb jego przyjęcia. Wzór może pomóc w przygotowaniach, ale wymaga dopasowania oraz sprawdzenia zgodności z przepisami.
Do kiedy trzeba dostosować dokumenty?
Termin na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie wymaganego regulaminu upływa 5 maja 2027 r. Same nowe przepisy wejdą w życie wcześniej, 5 listopada 2026 r.
Jak uporządkować sprawy kadrowe przed zmianami?
Mobbing w pracy wymaga sprawnych procedur i konsekwentnej reakcji na nieprawidłowości. Jesienny przegląd dokumentów to dobry moment, aby ustalić odpowiedzialność poszczególnych osób, uzupełnić zasady zgłaszania problemów i zaplanować dostosowanie regulaminów.
Ann Mar – biuro rachunkowe wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu rozliczeń księgowych, kadrowych i płacowych. Jeśli potrzebują Państwo pomocy w uporządkowaniu obsługi pracowników, zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą usług oraz do kontaktu z biurem Ann Mar.




