W 2026 r. osoby korzystające w Polsce z ochrony czasowej muszą zwrócić uwagę na dwa różne terminy. Pierwszy dotyczy uzupełnienia danych w rejestrze PESEL przez osoby, którym nadano status UKR bez okazania dokumentu ze zdjęciem. Drugi wyznacza ostatni dzień na złożenie wniosku o trzyletnią kartę CUKR.
Karta CUKR umożliwia osobie ze statusem UKR uzyskanie trzyletniego legalnego pobytu w Polsce oraz swobodnego dostępu do rynku pracy.
Terminy te są często mylone, chociaż dotyczą innych czynności:
| Termin | Czego dotyczy? | Co grozi za brak działania? |
|---|---|---|
| 31 sierpnia 2026 r. | Uzupełnienia danych przez osobę, która otrzymała PESEL UKR bez okazania ważnego dokumentu ze zdjęciem | Możliwa utrata ochrony czasowej od 1 września 2026 r., a tym samym podstawy legalnego pobytu |
| 4 marca 2027 r. | Złożenia elektronicznego wniosku o kartę pobytu CUKR | Brak możliwości skorzystania z tej szczególnej ścieżki uzyskania trzyletniego pobytu czasowego |
Dla pracodawcy problem z aktualnością statusu pracownika może oznaczać ryzyko dalszego powierzania pracy osobie, której pobyt nie jest już legalny. Dlatego nie warto czekać do ostatniej chwili ani zakładać, że samo posiadanie numeru PESEL rozwiązuje sprawę.
Czym jest karta pobytu CUKR?
Karta CUKR to dokument potwierdzający udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na okres 3 lat. Jest przeznaczona dla osób objętych ochroną czasową, które posiadają PESEL ze statusem UKR i chcą przejść z ochrony czasowej na zezwolenie na pobyt czasowy.
Wnioski można składać od 4 maja 2026 r. wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw, czyli portalu MOS. Nie składa się ich papierowo w urzędzie wojewódzkim.
Karta CUKR daje jej posiadaczowi między innymi:
- legalny pobyt w Polsce przez 3 lata;
- pełny dostęp do rynku pracy bez konieczności uzyskiwania dodatkowego zezwolenia na pracę;
- możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele Polski;
- możliwość podróżowania po strefie Schengen przez maksymalnie 90 dni w każdym okresie 180 dni, razem z ważnym dokumentem podróży;
- zaliczanie okresu pobytu na podstawie karty CUKR do okresu wymaganego przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Szczegółowe zasady procedury opisuje Urząd do Spraw Cudzoziemców.
Kto może otrzymać kartę CUKR?
Osoba ubiegająca się o kartę CUKR musi spełnić łącznie cztery warunki:
- posiadać aktualny PESEL ze statusem UKR w dniu składania wniosku;
- posiadać status UKR 4 czerwca 2025 r.;
- nadal posiadać aktualny PESEL UKR w dniu wydania karty przez wojewodę;
- posiadać status UKR nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni.
Okresów posiadania statusu UKR nie można sumować. Wymagane 365 dni musi stanowić jeden nieprzerwany okres. Jeżeli choć jeden warunek nie zostanie spełniony, karta CUKR nie zostanie wydana.
Odrębne zasady dotyczą dzieci urodzonych w Polsce po 23 lutego 2022 r. Dziecko musi mieć aktualny PESEL UKR w dniu złożenia wniosku i wydania karty, a jego matka musi posiadać kartę CUKR.
Weryfikacja PESEL UKR do 31 sierpnia 2026 r. – kogo dotyczy?
Termin 31 sierpnia 2026 r. nie dotyczy wszystkich posiadaczy PESEL UKR. Obowiązek aktualizacji danych obejmuje osoby, które uzyskały PESEL UKR bez okazania ważnego dokumentu ze zdjęciem potwierdzającego tożsamość.
Takie rozwiązanie było stosowane szczególnie w pierwszym okresie po rozpoczęciu wojny, gdy część osób nie dysponowała dokumentami albo nie mogła ich przedstawić podczas rejestracji.
Osoba objęta tym obowiązkiem powinna do 31 sierpnia 2026 r. udać się do dowolnego urzędu gminy i okazać ważny dokument podróży. Brak aktualizacji może skutkować utratą ochrony czasowej od 1 września 2026 r., a wraz z nią prawa pobytu w Polsce. Informację o tym obowiązku potwierdza Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Dlaczego kompletność danych jest ważna przy wniosku o kartę CUKR?
Elektroniczny wniosek o kartę CUKR zostanie uznany za złożony tylko wtedy, gdy dane w rejestrze PESEL i rejestrze beneficjentów ochrony czasowej są kompletne.
W rejestrze powinny znajdować się między innymi:
- imię lub imiona i nazwisko;
- data urodzenia i płeć;
- obywatelstwo;
- seria, numer oraz termin ważności ważnego dokumentu podróży;
- fotografia;
- odciski palców, jeżeli powinny zostać pobrane;
- wzór podpisu, jeżeli dana osoba może go złożyć.
Brak danych dokumentu podróży, odcisków palców lub podpisu może uniemożliwić prawidłowe przejście procedury. Uzupełnienia dokonuje się w urzędzie gminy. Dlatego dane warto sprawdzić i poprawić jeszcze przed rozpoczęciem wniosku w portalu MOS.
Do kiedy można złożyć wniosek o kartę CUKR?
Wniosek można złożyć najpóźniej 4 marca 2027 r. Nie oznacza to jednak, że warto odkładać procedurę do ostatniego dnia.
Przed wysłaniem wniosku należy sprawdzić dane w PESEL, przygotować aktualną fotografię cyfrową, wykonać dwie odrębne opłaty i zapewnić możliwość podpisania dokumentu elektronicznie. Konieczny jest profil zaufany, podpis osobisty albo kwalifikowany podpis elektroniczny.
Koszty procedury wynoszą:
- 340 zł opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;
- 100 zł za wydanie karty pobytu.
Opłat dokonuje się na dwa odrębne rachunki. Potwierdzenia płatności trzeba dołączyć do wniosku razem z aktualnym zdjęciem.
Po prawidłowym podpisaniu i wysłaniu wniosku warto pobrać pliki PDF i XML oraz zachować Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Stanowią one dowód prawidłowego złożenia dokumentów.
Jak złożyć wniosek o kartę CUKR krok po kroku?
- Sprawdź, czy nadal posiadasz aktywny status UKR i spełniasz warunek 365 dni nieprzerwanego statusu.
- Zweryfikuj kompletność danych w rejestrze PESEL, zwłaszcza dane ważnego dokumentu podróży, fotografię, odciski palców i podpis.
- Jeśli dane są niepełne, uzupełnij je w dowolnym urzędzie gminy.
- Załóż nowe konto w systemie MOS. Konto z wcześniejszej wersji portalu nie wystarczy.
- Zaloguj się osobiście przez login.gov.pl. Nie udostępniaj nikomu danych logowania.
- Wypełnij formularz dotyczący karty pobytu CUKR.
- Dodaj aktualne zdjęcie oraz potwierdzenia obu opłat.
- Podpisz i wyślij wniosek elektronicznie.
- Pobierz wniosek, UPO oraz potwierdzenia i zachowaj je w dokumentacji.
- Śledź korespondencję z urzędu i odbierz kartę w terminie.
Po poinformowaniu o możliwości odbioru na odebranie karty jest 60 dni. Jeżeli dokument nie zostanie odebrany w tym terminie, karta zostanie unieważniona, a wniesione opłaty nie będą zwracane.
Co zmienia odbiór karty CUKR?
Samo wysłanie wniosku nie powoduje automatycznej zmiany statusu. Przejście ze statusu UKR na CUKR następuje z dniem odbioru karty.
Od tego momentu posiadacz dokumentu korzysta z zezwolenia na pobyt czasowy, a nie z ochrony czasowej. Trzeba pamiętać o nowych obowiązkach:
- każdą zmianę miejsca pobytu należy zgłosić wojewodzie, który wydał kartę, w ciągu 15 dni roboczych;
- wyjazd z Polski na okres dłuższy niż 6 miesięcy powoduje utratę zezwolenia na pobyt czasowy;
- część szczególnych świadczeń wynikających wyłącznie ze statusu UKR przestaje przysługiwać.
Co powinien sprawdzić pracodawca zatrudniający obywatela Ukrainy?
Pracodawca powinien kontrolować legalność pobytu i podstawę wykonywania pracy nie tylko w dniu podpisania umowy. Dokumenty pobytowe mogą stracić ważność, a status pracownika może się zmienić w trakcie zatrudnienia.
Warto przeprowadzić przegląd dokumentacji osób posiadających PESEL UKR i:
- ustalić, na jakiej podstawie pracownik legalnie przebywa w Polsce;
- sprawdzić, czy PESEL nadal ma aktywny status UKR;
- poprosić pracownika o potwierdzenie, czy przy nadawaniu PESEL okazał dokument ze zdjęciem;
- przypomnieć osobom objętym obowiązkiem o terminie 31 sierpnia 2026 r.;
- ustalić, czy pracownik złożył wniosek o kartę CUKR i czy odebrał już dokument;
- pozyskać kopię aktualnego dokumentu potwierdzającego legalny pobyt, zgodnie z obowiązkami pracodawcy;
- odnotować datę zmiany statusu z UKR na CUKR;
- zachować potwierdzenie powiadomienia o powierzeniu pracy, jeżeli jest wymagane.
Obywatel Ukrainy objęty ochroną czasową może pracować bez zezwolenia na pracę, ale pracodawca powinien przesłać powiadomienie przez praca.gov.pl w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy. Dotychczas prawidłowo złożone powiadomienia zachowują ważność. Aktualne zasady zatrudniania opisuje również Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Czy pracodawca może sam złożyć wniosek CUKR za pracownika?
Nie. Wniosek ma charakter osobisty. Wnioskodawca loguje się do MOS przez login.gov.pl i podpisuje formularz jednym z dopuszczonych podpisów elektronicznych. Pracodawca lub biuro kadrowe może pomóc w przygotowaniu informacji i uporządkowaniu dokumentów, ale pracownik nie powinien przekazywać nikomu loginu, hasła ani danych służących do uwierzytelnienia.
Najczęstsze błędy, które mogą opóźnić lub uniemożliwić wydanie karty
Największe ryzyko wiąże się z:
- pomyleniem terminu aktualizacji PESEL UKR z terminem złożenia wniosku CUKR;
- złożeniem wniosku bez wcześniejszego uzupełnienia danych w rejestrze;
- utratą statusu UKR przed wydaniem karty;
- przerwą w posiadaniu statusu UKR i błędnym sumowaniem wcześniejszych okresów;
- brakiem aktualnego dokumentu podróży;
- użyciem starego konta w systemie MOS;
- dokonaniem obu opłat na jeden rachunek;
- brakiem prawidłowego podpisu elektronicznego;
- niezachowaniem UPO i kopii wysłanego wniosku;
- nieodebraniem gotowej karty w ciągu 60 dni.
Checklista – jak uniknąć problemów z PESEL UKR i kartą CUKR?
Dla osoby posiadającej PESEL UKR:
- sprawdź, czy podczas nadawania PESEL okazano ważny dokument ze zdjęciem;
- jeżeli nie – zaktualizuj dane w urzędzie gminy najpóźniej 31 sierpnia 2026 r.;
- upewnij się, że w rejestrze znajdują się kompletne i aktualne dane;
- nie czekaj ze złożeniem wniosku CUKR do 4 marca 2027 r.;
- zachowaj UPO, potwierdzenia opłat i kopię wniosku;
- pilnuj korespondencji z urzędu i terminu odbioru karty.
Dla pracodawcy:
- przygotuj listę pracowników zatrudnionych na podstawie statusu UKR;
- zweryfikuj aktualne dokumenty pobytowe;
- poinformuj zainteresowane osoby o terminach, nie przejmując ich danych do logowania;
- kontroluj zmiany podstawy pobytu w trakcie zatrudnienia;
- zachowuj kopie dokumentów i potwierdzenia wymaganych powiadomień w uporządkowanej dokumentacji.
Podsumowanie
W sprawach dotyczących PESEL UKR i karty CUKR najważniejsze są dwie daty. Do 31 sierpnia 2026 r. dane muszą uzupełnić osoby, które otrzymały PESEL UKR bez okazania ważnego dokumentu ze zdjęciem. Wniosek o trzyletnią kartę pobytu CUKR można natomiast złożyć najpóźniej 4 marca 2027 r.
Najbezpieczniej wcześniej sprawdzić aktywność statusu UKR, kompletność danych w rejestrze i ważność dokumentu podróży. Pracodawca powinien równolegle uporządkować dokumentację zatrudnionych obywateli Ukrainy i monitorować zmianę ich podstawy pobytu.
Potrzebujesz pomocy w weryfikacji dokumentów pracownika z Ukrainy lub uporządkowaniu dokumentacji związanej z jego zatrudnieniem? Skontaktuj się z naszym biurem. Pomożemy sprawdzić dokumenty, dopełnić obowiązków pracodawcy i ograniczyć ryzyko problemów podczas kontroli.
Artykuł ma charakter informacyjny i został przygotowany według stanu prawnego na 11 sierpnia 2026 r. W indywidualnej sprawie warto zweryfikować aktualny status cudzoziemca oraz komunikaty właściwego urzędu.
